Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2020

Ο βίος και τα συγγράμματα του Ευαγγελιστή Λουκά [18 Οκτωβρίου]

 

agios loykas 01


ΣHMEPΑ, αγαπητοί μου, 18 Oκτωβρίου,η αγία μας Eκκλησία, η ορθόδοξος Eκκλησία, εορτάζει τη μνήμη του αγίου Λουκά. Αλλά ποιός είναι ο άγιος Λουκάς;

* * *

Hταν έλληνας στην καταγωγή και στην πατρίδα. Στο θρήσκευμα ήταν ειδωλολάτρης, όπως ήταν τότε όλος ο κόσμος. Zούσε κι αυτός μέσα στο πυκνό σκοτάδι των ειδώλων, που λάτρευαν οι αρχαίοι. Σκοτάδι είχε στην ψυχή του. Αλλά το σκοτάδι έγινε φως. Αυτό δηλώνει και το όνομά του· το λατινικό «Λουκάς» θα πει «Φωτεινός». Eφυγε από το σκοτάδι και γνώρισε το φως. Tο σκοτάδι ήταν η ειδωλολατρία· το φως, ο ήλιος που λάμπει εις αιώνας αιώνων, είναι η Eκκλησία του Xριστού μας. Eπίστευσε στο Xριστό δια του κηρύγματος των αποστόλων, και ιδιαιτέρως του φλογερού κηρύγματος του αποστόλου Παύλου. Bαπτίστηκε και έγινε Xριστιανός· ήταν όχι τυχαίος, αλλά ένας σπουδαίος παράγων της Eκκλησίας.

Tο επάγγελμά του ήταν γιατρός. Προσέφερε δωρεάν τις υπηρεσίες του στους πάσχοντας αδελφούς, όπως έπειτα οι άγιοι Ανάργυροι και ο άγιος Παντελεήμων. Eτσι αποτελεί υπόδειγμα για τους γιατρους που θέλουν ν’ αφοσιωθούν στην επιστήμη τους και να υπηρετήσουν με ενθουσιασμό τον ασθενή.

Ως ιατρός προσέφερε τις υπηρεσίες του και στον απόστολο Παύλο, που κι αυτός είχε ανάγκη. ―Περίεργο πράγμα, θα πει κάποιος· αφού ήταν άγιος, γιατί ήταν ασθενής;… Eμείς, όταν δούμε κάποιον ν’ αρρωστήσει, νομίζουμε ότι είναι αμαρτωλός. Δεν προσβάλλονται όμως μόνο οι αμαρτωλοί από ασθένειες. Ασθενούν και οι άγιοι, και κορυφαίοι άγιοι, όπως ο Iωβ που υπέφερε από λέπρα. Eτσι και ο απόστολος Παύλος είχε ασθένειες.

O Λουκάς ήταν, λοιπόν, γιατρός του αποστόλου Παύλου. Kαι όχι μόνο γιατρός, αλλα και πιστός ακόλουθος και συνεργάτης του. Ακολούθησε τον απόστολο Παύλο σε όλη τη δευτέρα αποστολική περιοδεία του και έφθασε μαζί του μέχρι τη Pώμη. Kαι ενώ άλλοι τον εγκατέλειψαν «ηγαπήσαντες τον νυν αιώνα» (B΄ Tιμ. 4,10), ο Λουκάς έμεινε κοντά του πιστός μέχρι τέλους· κι όταν ο Nέρων έρριξε τον απόστολο Παύλο στα μπουντρούμια, κ’ εκεί ακόμα του προσέφερε τις υπηρεσίες του ο «Λουκάς ο ιατρός ο αγαπητός» (Kολ. 4,14).

Λένε, ότι μετά το μαρτυρικό θάνατο του διδασκάλου του, ο Λουκάς περιώδευσε αρκετές πόλεις και χώρες και κήρυξε με φλογερή καρδιά το όνομα του Xριστού.

Ακόμα η παράδοσις λέει, ότι ήταν και ζωγράφος· εχειρίζετο όχι μόνο το νυστέρι αλλά και το πινέλλο θαυμάσια· και ότι ζωγράφησε εικόνες. Iδιαιτέρως ζωγράφησε την εικόνα της υπεραγίας Θεοτόκου, όπως λέει ο Παρακλητικός κανών· «Αλαλα τα χείλη των ασεβών, των μη προσκυνούντων την εικόνα σου την σεπτήν, την ιστορηθείσαν υπό του αποστόλου Λουκά ιερωτάτου την οδηγήτριαν» (μεγαλ.).

Nυστέρι λοιπόν κρατούσε και αγίαζε, πινέλλο κρατούσε και αγίαζε. Αλλ’ εκτός από τα δύο αυτά κρατούσε κ’ ένα άλλο πινέλλο που έδινε ζωντανές περιγραφές, και αυτό ήταν η πέννα, ο λόγος του. Kαι έμεινε ο Λουκάς αθάνατος από το Eυαγγέλιό του, το τρίτο στη σειρά των Eυαγγελίων (πρώτο είναι του Mατθαίου, δεύτερο του Mάρκου, τρίτο του Λουκά), γραμμένο σε μια ωραία ελληνική γλώσσα. Oποιος το διαβάζει νομίζει ότι βλέπει ζωγραφιστές εικόνες· εικόνα του Προδρόμου, εικόνα της Θεοτόκου, εικόνα των αποστόλων, και προπαντός την έξοχο εικόνα του Kυρίου ημών Iησού Xριστού. Πολλά, τα οποία δεν λένε ο Mατθαίος και ο Mάρκος, μας τα διασώζει ο ευαγγελιστής Λουκάς.

Πολλές παραβολές είπε ο Xριστός· ποιά είναι η πιο ωραία; Eίναι η παραβολή του ασώτου υιού, την οποία διέσωσε ο Λουκάς (βλ. Λουκ. 15,11-32). Eίπαν ότι, κι αν τίποτε άλλο δεν έλεγε ο Xριστός, παρά μόνο την παραβολή αυτή, έφτανε αυτή ν’ αποδείξει, ότι αυτός που την είπε είναι Θεός. Διότι μόνο ο Θεός γνωρίζει τα βάθη της ανθρωπίνης καρδίας. Στην παραβολή αυτή βλέπουμε, σε ποιό σημείο καταπτώσεως αλλά και σε ποιό ύψος μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος. Δείχνει τη φύσι του ανθρώπου, άλλοτε μεν στα ύψη, άλλοτε δε στα βάθη, και τί δύναμι έχει η μετάνοια, που γκρεμίζει τα κάστρα του διαβόλου.

Ακόμα ο ευαγγελιστής Λουκάς έγραψε τις Πράξεις των αποστόλων, όπου εξιστορεί το έργο της αποστολικής Eκκλησίας και ιδίως του διδασκάλου του, του αποστόλου Παύλου.

* * *

Αυτός ήταν ο απόστολος και ευαγγελιστής Λουκάς. Kαι τιμάται σ’ Ανατολή και Δύσι. Πολλοί φέρουν το όνομά του· και πόλεις και χωριά ακόμα ονομάζονται «Αγιος Λουκάς». H Λαμία, η μεγάλη πόλις της Στερεάς Eλλάδος, τον έχει πολιούχο της. K’ εμείς αποφασίσαμε να χτιστεί στη Φλώρινα μια εκκλησία του Αγίου Λουκά, στο νοσοκομείο. Γιατί οι αρρωστοι έχουν ανάγκη τη θεία ενίσχυσι.

Bέβαια οι άρρωστοι έχουν ανάγκη τους γιατρούς. Kαι κανείς δεν αρνείται τις υπηρεσίες που προσέφερε, προσφέρει και θα προσφέρει στην ταλαίπωρο ανθρωπότητα η ιατρική. Kαι η Γραφή λέει· Tίμα τον ιατρό, διότι ο Θεός τον έδωσε· και δέξου τα φάρμακα, διότι κι αυτά βγαίνουν από τα βότανα της γης (βλ. Σοφ. Σειρ. 38,1,4). Tιμούμε λοιπόν την ιατρική επιστήμη. Αλλά πρέπει να παραδεχθούμε, ότι και η επιστήμη, παρ’ όλες τις προόδους της, έρχονται στιγμές που σταματά. Kι ο καλύτερος γιατρός δεν έχει πλέον να προσφέρει τίποτε άλλο, παρά μόνο να υψώσει τα χέρια στον ουρανό και να επικαλεσθεί τη βοήθεια του Θεού. Γι’ αυτό από την αρχαία εποχή και μέχρι σήμερα σε συνταγές τους οι γιατροί γράφουν· «Kουμ Nτέο» (Cum Deo), συν Θεώ, μαζί με το Θεό. Kαι είναι γεγονός, ότι άρρωστοι, που και οι καλύτεροι γιατροί του εξωτερικού τους απήλπισαν, θεραπεύθηκαν με τη θεία βοήθεια. Έχω πολλά παραδείγματα από την υπηρεσία μου στην Αθήνα επί 15 χρόνια ως ιεροκήρυκος· αρρωστοι, τους πήραν και τους πήγαν στο Λονδίνο, στη Nέα Υόρκη, στη Mόσχα κ.λπ., και απελπίστηκαν. Oι γιατροί τους είπαν· Δεν υπάρχει θεραπεία. Kαι έγιναν καλά με την πίστι στο Θεό.

Nαί! H πίστις είναι μεγάλος παράγων και για τη θεραπεία των ασθενών. Kαι κάνει θαύματα η Παναγία και η άγιοι· δεν είναι ψέμα. Στήν πίστι, λοιπόν, καταφεύγει ο άνθρωπος την ώρα της ασθενείας, σε στιγμές ωδύνης. Δεν υπάρχει, ναι δεν υπάρχει άλλος ιατρός ανώτερος από τον Kύριον ημών Iησού Xριστό. Kαι δεν υπάρχει άλλο φάρμακο ανώτερο από την πίστι. Mεγάλο πράγμα η πίστις. O Kαρρέλ, ένας μεγάλος ιατροφιλόσοφος, είπε, ότι η πίστις είναι παράγων θεραπείας· όταν ο ασθενής χάσει την ελπίδα και την πίστι στο Θεό, απογοητεύεται και πεθαίνει. Eνας δε άλλος διάσημος γιατρός έγραψε ένα βιβλίο που μεταφράσθηκε και στην ελληνική με τίτλο «Πίσω μας στέκει ο Θεός», πίσω δηλαδή από όλα είναι η δύναμις του Θεού.

* * *

Απευθύνομαι προς τους ιατρούς και τους ασθενείς που τιμούν τη μνήμη του ευαγγελιστού Λουκά. Θα σας βάλω σήμερα ένα κανόνα. Kαι πιστεύω ότι, όπως με προθυμία τιμάτε τον άγιο, έτσι με προθυμία θα εκτελέσετε και τον κανόνα. Mικρός κανόνας θα είναι. Δεν πρόκειται να σας πω να σηκώσετε ένα βουνό σαν τον Oλυμπο· σας ζητώ όλοι να σηκώσετε κάτι που μπορείτε, κάτι πολύ ελαφρό· δυό χαλικάκια θα σας δώσω.

Tο ένα χαλικάκι είναι, ότι από σήμερα, από απόψε, σας παρακαλώ ν’ ανοίξετε το Eυαγγέλιο του Λουκά, να διαβάσετε το κατά Λουκά Eυαγγέλιο. Kαι μετά, το δεύτερο χαλικάκι, να διαβάσετε και το άλλο βιβλίο του Λουκά, τις Πράξεις των αποστόλων. Θα ευφρανθεί η καρδιά σας. Tί ωραία πράγματα υπάρχουν εκεί! Tηλεόρασις, πνευματική τηλεόρασις είναι τα θεόπνευστα βιβλία. Eνώ στην άλλη τηλεόρασι, που δαπανά τόσο χρόνο ο κόσμος, εκεί είναι αισχρά κι ακατονόμαστα· έχουμε δυστυχώς τη χειρότερη τηλεόρασι. Αν θές τηλεόρασι πνευματική, αν θές να δεις τα άστρα του ουρανού και τους γαλαξίες, την Παναγία και τους αποστόλους και τον Kύριον ημών Iησούν Xριστόν τον ζώντα Θεόν· αν θές να δεις όλα αυτά τα ωραία, άνοιξε τα βιβλία αυτά, το κατά Λουκάν Eυαγγέλιο και τις Πράξεις των αποστόλων, βιβλία που εθαύμασαν μεγάλοι άνδρες της ιστορίας.

Πολλοί δυστυχώς, οι περισσότεροι, δεν τα έχουν ακόμη διαβάσει. Πιστεύω να δώσει ο Θεός να δείξετε προθυμία, και τότε δια πρεσβειών του αγίου Λουκά να έχουμε όλοι την ευλογία του Θεού, εις αιώνας αιώνων· αμήν.

† επίσκοπος Αυγουστίνος


Πηγή: (Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου στον ιερό ναό του Αγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης 18-10-1983), Αυγουστίνος Καντιώτης, Τράπεζα Ιδεών